محمد حسين بن مهدى فراهانى
289
سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )
بوده است . وى مدت شش سال تصدى گمركات گيلان و مازندران را به عهده داشت . 38 ر 6 - مسجد جامع رشت را ميرزا حسن خان اعتماد السلطنه به نام جامع گيلان خوانده و در مرآت البلدان ، ج 4 ، ص 119 و 120 شرحى دربارهء آن نوشته است . 38 ر 6 - هدايت اللّه خان رشتى . پس از كشته شدن نادر ، هدايت اللّه خان و پدرش حاج جمال فومنى ، در گيلان دم از استقلال زدند . هدايت اللّه خان تا 1196 ه . ق . در گيلان حكومت كرد ولى در اين سال گرفتار حملهء خان قاجار شد و به شروان گريخت و در 1201 ه . ق . در جنگ ديگرى كه پيش آمد ، كشته شد . 39 ر 13 - عبد اللّه خان والى اعتماد الملك ، نوهء محمد باقر خان بيگلربيگى قاجار دولو است كه از طرف كامران ميرزا نايب السلطنه در 1296 ه . ق . به حكومت گيلان منصوب و تا سال 1301 ه . ق . در اين مقام بود . 39 ر 13 - عيسى خان اعتماد الدوله ملقب به والى پسر امير قاسم خان قاجار قوانلو كه در 1271 ه . ق . به حكومت گيلان منصوب و در 1275 ه . ق . ملقب به اعتماد الدوله شد . 41 ر 14 - شعربافى نوعى پارچهء بافته شده از موى يا ابريشم كه مثل قطنى و زربفت است ( دهخدا ، جزوهء 160 ، ص 402 ) . 41 ر 14 - گلدوزى عمل گل دوختن ، دوختن گل روى پارچههاى رنگين با نخهاى قيطانى و ابريشمى به شكل گلهاى رنگارنگ . اين هنر بىشك پس از اختراع صنعت پارچهبافى به وجود آمده است . در « ودا » ها و « تورات » از اين هنر سخن رفته است . در « رشت » گلدوزى روى زرى ، ماهوت سياه يا ملون ، اعم از آنكه گلها رنگارنگ يا يك رنگ طلايى باشد رايج است و آن را سوزنى نامند و بسيار شايان تمجيد است . گلدوزى ديگرى كه مشهور به خاتمى است و سابقا معمول بود كه شباهت كامل به شالهاى كشمير داشته